Het VOWB mocht op 9 november ruim 50 deelnemers begroeten op haar trainingsdag voor Elektron-databanken. De trainingssessies werden georganiseerd in de universiteitsbibliotheek (namiddag) en in de faculteit Economie & Bedrijfskunde (gehele dag) van de UGent. U vindt hier het programma, de resultaten van de tevredenheidsenquête, en hieronder enkele sfeerbeelden (rollover image).

The International Coalition of Library Consortia (ICOLC) organiseerde van 11 tot 14 oktober 2006 haar 8ste ICOLC European Meeting. Deze link biedt u een overzicht van het erg gevulde programma (thema's en onderwerpen, sprekers, abstracts van de presentaties, ...). Meest interessante lezing was wellicht die waarin de recente publicatie van de EU-Commissie over de STM-publicatiemarkt besproken en vervolgens getoetst werd aan de reacties van zowel consortia als de uitgevers zelf.

Meer gedetaillerde info en/of reacties vindt u ook op de conferentieblog.

Allereerste actiepunt van de werkgroep Streaming Media werd het opzetten van een virtuele werkruimte. Dit VOWB Streaming Platform dient prioritair beschouwd te worden als discussieforum en verzamelpunt van in Vlaanderen bestaande expertise rond het gebruik van deze technologie in het hoger onderwijs. De webruimte, die sedert begin oktober actief is, werd opgebouwd rond 5 pijlers: blogging, technisch/praktische info, een FAQ-lijst, discussiefora en het aanbieden van allerlei relevante links.

Met dit initiatief ambieert het VOWB in Vlaanderen, naar analogie met centraal gecoördineerde streaming projecten in het buitenland, een dynamiek op gang te brengen m.b.t. een versnelde introductie van deze technologie in hoger onderwijs en onderzoek. Daarnaast wensen we via dit communicatieplatform samenwerking en kennisdeling rond streaming te promoten en te ondersteunen, over de grenzen van instellingen en associaties heen.

U vindt de link naar dit platform in de categorieënlijst (linkerkolom) van deze homepage, en op de streaming pagina van deze website.

Voormalig VOWB-coördinator en adjunct-hoofdbibliothecaris van de KULeuven - Katrien Bergé - werd benoemd tot directeur van de Bibliothèque Universitaire Moretus Plantin (BUMP), de centrale universiteitsbibliotheek van de Facultés Universitaires Notre-Dame de la Paix - Namur (FUNDP). Zij start haar nieuwe opdracht op 2 oktober 2006.

Het VOWB feliciteert Katrien met deze benoeming, en wenst haar heel veel succes in haar verdere carrière!

Op 3 juli 2006 verleende de University of Strathclyde (Glasgow) de titel 'Doctor of Letters honoris causa' aan prof. Mel Collier. Prof. Collier deed sedert het begin van de jaren '70 onderzoek naar informaticatoepassingen voor bibliotheken. Zo stond hij mee aan de wieg van het eerste online uitleen- en catalografiesysteem in Groot-Britannië. Hij speelde ook een belangrijke rol bij de ontwikkeling van de digitale bibliotheek in het Verenigd Koninkrijk en Europa.

Professor Collier is sedert 1 juli 2005  hoofdbibliothecaris van de universiteitsbibliotheek KULeuven, en zetelt in het Dagelijks Bestuur van VOWB vzw.

Bron: Het Belang van Limburg, 14/06/2006

VOWB vzw gaat een werkgroep oprichten die zal onderzoeken op welke wijze een Vlaamse depotservice voor de universiteitsbibliotheken gerealiseerd kan worden. Er werd een voorstel gelanceerd om alvast een pilootproject rond de bio-medische wetenschappen op te starten. Later kunnen dan andere vakgebieden volgen, en kunnen ook de hogescholen tot het project toetreden.

The European Library (TEL), de door de Nederlandse KB gehoste portaalwebsite van The Conference of European National Librarians (CENL), is door de Europese Commissie aangewezen als startpunt van de Europese Digitale Bibliotheek. Deze portal geeft toegang tot digitale collecties en topobjecten van 45 bibliotheken uit 43 Europese landen.

De EC koos voor de bestaande infrastructuur van de TEL op basis van een eind 2005 georganiseerde online bevraging over digitale bibliotheken. Hieraan werd deelgenomen door 225 respondenten uit 29 landen, waaronder de KBR, de ULB en de Vlaamse Uitgevers Vereniging. De resultaten van deze survey werden in maart 2006 vrijgegeven.

De EU gaat nu een Europees netwerk van digitaliseringscentra opzetten om tegen 2008 zo'n 2 miljoen digitale objecten via TEL raadpleegbaar te maken. Tevens zal zij zich toeleggen op de problematiek van de intellectuele eigendomsrechten op vlak van digitale content.

Op de AWI-website kan u het programma en de op de workshop gebruikte presentaties terugvinden.

(Deze presentaties zijn beschikbaar onder een Creative Commons License).

DoKS staat voor Document and Knowledge Sharing, een webplatform voor beheer en publicatie van documenten. Een 8-tal hogescholen maakt ondertussen reeds gebruik van deze applicatie en hebben er een eindwerkendatabank mee gerealiseerd.

Op deze studiedag wordt niet alleen de DoKS-software voorgesteld, maar wordt ook dieper ingegaan op het potentieel van een eindwerkendatabank voor zowel onderwijs als externe organisaties.

De studiedag gaat door op de Katholieke Hogeschool Kempen (KHK) campus Geel. U vindt hier een uitnodiging en inschrijvingskaart voor deze studiedag terug.

Inschrijven dient voor 14 april te gebeuren.

In het kader van haar 'i2010 Digitale Bibliotheken'-initiatief organiseerde de Europese Commissie van september 2005 tot januari 2006 een online bevraging over digitale bibliotheken. Dit bracht 3 zusterorganisaties uit 'kleine' EU-landen ertoe om een gezamenlijke reactie te formuleren.

VOWB, UKB (Nederland) en IUA (Ierland) vragen in hun statement meer aandacht voor het culturele erfgoed van kleine taalgebieden. Verder bepleiten zij Europese samenwerking op het gebied van standaarden en uitwisselingsprotocollen. Tevens willen zij het belang van adequate financiering benadrukken.

Mevrouw S. Van Peteghem, hoofdbibliothecaris van de Universiteit Gent, werd eind 2005 door de Raad van Bestuur van VOWB verkozen als voorzitster voor een termijn van 2 jaar (2006-2007).
Zij zal in die hoedanigheid de vergaderingen van het Dagelijks Bestuur, de Algemene Vergadering en de Raad van Bestuur van VOWB vzw leiden en de vereniging extern vertegenwoordigen.

In een brief van 28 april 2005 pleitten de staatshoofden en regeringsleiders van 6 EU-landen (Frankrijk, Duitsland, Italië, Spanje, Polen en Hongarije) voor de oprichting van een virtuele Europese bibliotheek. Ook negentien nationale bibliotheken, waaronder de KBR, hadden eerder die vraag al gesteld. De bibliothecarissen reageerden hiermee op het plan van internetbedrijf Google om vijftien miljoen boeken uit enkele Amerikaanse bibliotheken en 1 Britse (Oxford) te digitaliseren en op het internet te plaatsen. Ze vreesden het "verpletterende overwicht van Amerika in het beeld dat de toekomstige generaties zich zullen vormen van de wereld."

De Europese Commisie beloofde daarop een gevoelige verhoging van het cultuurbudget van de EU, en formuleerde eind september 2005 het initiatief "i2010: Digitale Bibliotheken". Daarmee beoogt de EU om Europese informatiebronnen "beter toegankelijk en interessanter te maken voor gebruik in een online-omgeving".

De nadruk in dit project komt in een eerste fase te liggen op het online beschikbaar stellen van het Europese culturele erfgoed. Het Presto-project had voorheen aangetoond dat er in de omroeparchieven van de EU vele miljoenen uren aan film, video- en geluidsopnames opgeslagen liggen waarvan het oorspronkelijke, analoge materiaal groot gevaar loopt verloren te gaan. Ook de hoeveelheid aan materiaal in de Europese bibliotheken en archieven (films, foto’s, kaarten, en meer dan tweeëneenhalf miljard boeken en boekdelen) noopt tot digitalisatie om te voorkomen dat dit kostbare erfgoed verloren zou gaan voor de toekomstige generaties.

Om dit digitaliseringsproces te versnellen en tot een goed einde te brengen, dienen er volgens de Europese Commissie snel een aantal pijnpunten binnen de Europese context aangepakt te worden:
- In alle lidstaten lopen er digitaliseringsprojecten, maar er is nood aan overkoepelende coördinatie, temeer daar de financiële middelen overal beperkt zijn.
- Op technisch vlak valt er nog heel wat te verbeteren om digitalisatie efficiënter en goedkoper te maken.
- Tot slot wordt dit hele digitaliseringsproces ook nog eens vertraagd vanwege de verschillende en vaak uiteenlopende uitvoeringsbesluiten in de lidstaten betreffende de harmonisatie van bepaalde aspecten van het auteursrecht. (Richtlijn 2001/29/EG).

Het “i2010”-initiatief werd op 30 september 2005 voorgelegd aan de Europees Parlement, de Raad van Europa, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s. Aan de lidstaten werd gevraagd om hun krachten op Europees vlak te bundelen “zodat de plannen voor digitale bibliotheken in geheel Europa werkelijkheid kunnen worden.”

Streaming media is de techniek waarmee videobeelden en geluidsfragmenten via het internet vanaf een streamingserver naar de PC van de eindgebruiker gezonden worden. Het originele bestand blijft daarbij op de streamingserver staan en hoeft dus niet gedownload te worden. De data worden als een continue stroom beelden of geluidsfragmenten verstuurd en eerst gedeeltelijk in een buffer opgeslagen in de PC van de ontvanger. Daarna worden de beeld- of geluidsfragmenten afgespeeld alsof het rechtstreeks getoond wordt. Alledaagse toepassingen hiervan zijn digitale radio en televisie via het internet, video-on-demand en video-conferencing.

Video verspreiden via computernetwerken is in opmars en zal in de nabije toekomst een niet meer weg te denken tool worden binnen het hoger onderwijs. Interessant gegeven hierin vormt het zogenaamde on-demand-streamen: het opvragen én bewerken(!) van een specifiek (fragment van een) videobestand dat je vervolgens kan gebruiken in de toepassing die je zelf wil.

Steeds meer instellingen treffen voorzieningen om deze nieuwe techniek te kunnen gebruiken. Nederland vormt hierin de absolute voorloper, getuige de vele bestaande initiatieven, workshops en projecten. Vanuit de Webstroom Community (het Nederlandse samenwerkingsverband tussen deskundigen uit het hoger onderwijs, AV-diensten en ICT-specialisten) werd de DiViTh-werkgroep opgericht, en ontwikkelde SURFnet de SVP (SURFnet Video Portal) waarmee beeldmateriaal centraal beheerd, ontsloten en ter beschikking van de instellingen gesteld wordt. Recentelijk werd een licentieovereenkomst gesloten met het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid om toegang te regelen tot een deel van hun content.

Ook in de UK (Click & Go Video via JISC) en in Denemarken (Streaming video service via DEFF) lopen centraal georganiseerde streaming projecten voor het hoger onderwijs.

Verder bouwend op onze brainstormvergadering van 20 april 2005 organiseert het VOWB bij de Vlaamse universiteiten en hogescholen een webenquête over streaming media. Via deze bevraging wil het VOWB peilen naar een stand van zaken rond het gebruik, de wensen en noden die er in de instellingen leven rond het gebruik van deze nieuwe technologie in het kader van onderwijs en onderzoek.

Het VOWB plant in het voorjaar van 2006 de oprichting van een werkgroep die de mogelijkheden rond het realiseren van een centraal beheerde streaming media sevice voor het hoger onderwijs in Vlaanderen wil aftasten en uitwerken. Daarom wordt in de enquête aanvullend gepeild naar de rol die het VOWB in dit streaming verhaal dient te vervullen, zodat vanuit deze rol concrete projecten kunnen ontstaan ten behoeve van onze leden.

De webenquête zal van eind december 2005 tot 18 februari 2006 online beschikbaar staan. Er werd voor de realisatie ervan gebruik gemaakt van de VLHORA-enquêtesoftware VAMOS. De bevraging omvat maximaal 26 vragen, afhankelijk of uw instelling reeds gebruik maakt van streaming media of niet.

OPGELET: Kies op de startpagina "Enquête in te vullen door gebruiker" en vul gebruikersnaam & paswoord in.
De (algemene) logingegevens die u van het VOWB-secretariaat ontving, gelden enkel voor een eerste inlog op de enquête. Zodra u de webenquête opent, zal het systeem u persoonlijke inloggegevens verschaffen die u in staat stellen de enquête eventueel te verlaten, en er in een later stadium aan verder te werken. Gelieve bij elke heropstart van de enquête enkel deze persoonlijke inloggegevens te hergebruiken! Verder zal u bij elk antwoordformulier dat u ingevuld heeft gevraagd worden of u naar het volgende formulier wil overgaan. Hierop dient u steeds bevestigend te antwoorden.

(Link naar de enquête verwijderd op 6 maart 2006)

Op maandag 15 mei 2006 organiseren AWI (administratie Wetenschap en Innovatie), VOWB en VVBAD een workshop rond het Open Archives Initiative (OAI).

De studiedag wordt ingeleid door viceminister-president en Vlaams minister van Economie, Ondernemen, Wetenschap, Innovatie en Buitenlandse Handel F. Moerman.

In de voormiddag staat een algemene inleiding op het programma, met onder meer aandacht voor auteursrechten. Sprekers als Leo Waaijers (DARE) en Pauline Simpson (University of Southampton) zullen hun ervaringen in deze komen toelichten.

In de namiddag worden in workshops concrete projecten voorgesteld met aandacht voor de workflow en het invoeren van gegevens in institutionele repositories: er zal te leren zijn uit de best practices van onder meer het project LibriDoc waarover Veerle Kerstens (KULeuven, Libis) enige toelichting komt geven, het Nereus-prject van de ULB, en hoe bijvoorbeeld een academische bibliografie te koppelen aan een institutional archive, waarover Dominiek Decleyre (UGent) zal spreken.

De workshop gaat door in het auditorium van het Vlaams Ministerie van Economie, Ondernemen, Wetenschap, Innovatie en Buitenlandse Handel, Martelaarsplein 7, 1000 Brussel en richt zich tot wetenschappers en bibliothecarissen.

U kan hier het inschrijvingsformulier en programma terugvinden.

(Aangemaakt door: AWI, VOWB & VVBAD)

Contactadressen:
GeertVanGrootel@tiscali.be
Inge.VanNieuwerburgh@UGent.be
Kaat.VanWonterghem@vowb.be
Bruno.Vermeeren@vvbad.be