ONLINE BIBLIOGRAFIE VAN DE VLAAMSE DRUKPERSPRODUCTIE

Het project Short-Title Catalogus Vlaanderen (STCV) heeft tot doel om via elektronische weg een retrospectieve catalogus samen te stellen van alle Nederlandstalige publicaties die in Vlaanderen gedrukt werden in de eerste helft van de 17de eeuw. Aan dit voor Vlaanderen unieke project werken sinds 2000 4 instellingen mee : de universiteiten van Antwerpen, Gent en Leuven, en de Antwerpse Stadsbibliotheek.

In Nederland wordt door de Koninklijke Bibliotheek sinds 1982 gewerkt aan de STCN , een short title catalogus van alle drukken 1540-1800, tot stand gekomen op het grondgebied van het huidige Nederland (ongeacht de taal), of in het Nederlands (ongeacht de drukkersplaats), met uitzondering van die welke op het grondgebied van het huidige België werden gedrukt. Deze uitzondering werd gemaakt omdat verwacht werd dat men in Vlaanderen een zelfde initatief zou nemen.

STARTJAAR 1997

Met subsidie van SABIDO (Vlaams-Nederlands Samenwerkingsverband op het gebied van Bibliotheek- en Documentatiewezen) is een vooronderzoek uitgevoerd. Dit resulteerde onder meer in overeenstemming over de te volgen methode voor titelbeschrijving, zodat de STCV en de STCN goed op elkaar kunnen aansluiten. Op basis van de uitkomsten van dit onderzoek is gekozen voor een proefproject van drie jaar gericht op drukken uit de eerste helft van de 17e eeuw. Het VOWB heeft het STCV-project aanvaard als één van zijn actiepunten voor de komende jaren, wat onder meer inhoudt dat het de werkzaamheden mee zal opvolgen. Het project zal immers met zich meebrengen dat oude collecties van verschillende wetenschappelijke bibliotheken in Vlaanderen (gedeeltelijk) in kaart worden gebracht.

EERSTE FASE (2000-2003)

De Nederlandse Taalunie werd bereid gevonden om het vooronderzoek (1997-1998) te financieren. Eind 1999 liet het Max Wildiersfonds, onderdeel van het Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek-Vlaanderen (FWO) weten het project te willen subsidiëren. Dankzij deze subsidie konden voor de uitvoering van het project twee wetenschappelijke medewerkers voor een periode van vier jaar aangeworven worden. Ondertussen hebben zij de nederlandstalige, Vlaamse zeventiende-eeuwse drukwerken beschreven van 6 deelcollecties uit bibliotheken in Antwerpen, Gent en Leuven :

TWEEDE FASE (2004-2006)

Waar tijdens de eerste 4 jaar van het project de nadruk op de nederlandstalige boekproductie lag, zal tijdens deze tweee fase het niet-nederlandstalige werk (Latijnse, Spaanse en Franse werken) aan de databank toegevoegd worden.

De collectie kostbare werken van de Antwerpse Bibliotheek is ondertussen volledig verwerkt. In 2004 en 2005 legden de projectmedewerkers zich toe op een deelcollectie van de rijke collectie van de Antwerpse Stadsbibliotheek : de periode 1601-1640 werd eind september 2005 online raadpleegbaar.

Sedert oktober 2005 is STCV opnieuw in de Gentse Universiteitsbibliotheek aan het werk. Op het programma staat nu de verwerking van de drukken die niet tijdens de 2003-2004 ronde werden behandeld. Terwijl toen alleen het Nederlandstalige drukwerk werd beschreven, zal nu de anderstalige boekproductie (vooral publicaties in het Latijn) aan bod komen. De Gentse Universiteitsbibliotheek steunt dit project door te zorgen voor het digitaliseren van de titelpagina's, incipits en drukkersmerken uit de nieuw te beschrijven werken. Met de hulp van het pas opgerichte Digitale Atelier zal de databank van de STCV met talrijke afbeeldingen worden verrijkt.

Vanaf november 2006 (derde jaar van de tweede fase) wordt in hoofdzaak de (theologische) Maurits Sabbebibliotheek van de KULeuven verwerkt, en wordt voorbereidend onderzoek gedaan in enkele kleinere bibliotheken (OB's van Kortrijk en Brugge, Stadsarchief Mechelen,...) om een selectie uit de daar aanwezige collectie uit de 15-18de eeuw aan de databank te kunnen toevoegen.

Deze tweede fase werd mede mogelijk gemaakt dankzij subsidie van de Vlaamse Gemeenschap in het kader van het Archiefdecreet. Vlaams minister van Cultuur Bert Anciaux gaf in de zomer van 2006 zijn goedkeuring aan de toekenning van een projectsubsidie die de STCV toelaat om nog tot september 2007 verder te werken aan haar online databank van de Vlaamse boekproductie in de 17de eeuw.

PUBLICATIES

• In december 2005 verscheen de Handleiding voor de Short Title Catalogus Vlaanderen (STCV). (Publicaties voor Erfgoedbibliotheken, 1.)
• In december 2005 verscheen een themanummer van Archief- en Bibliotheekgids. In dit nummer belichtten Steven Van Impe en Goran Proot de kwaliteiten die het STCV-project kenmerken. - Systematiek, samenwerking en duurzaamheid: Sleutelbegrippen van STCV-project / Steven Van Impe, Goran Proot .- IN: Bibliotheek- & Archiefgids, 81 (2005) 6; pp. 35-38

ENQUETE

In het najaar van 2005 werd een enquête over de databank, de STCV-Nieuwsbrief en de STCV-website verspreid om de werking van het project vanuit het standpunt van de gebruiker door te lichten.